Δευτέρα, 30 Απριλίου 2012

Αιχμές κατά των χειρισμών της κυβέρνησης Χριστόφια από Ορφανίδη


Αιχμές κατά των χειρισμών της κυβέρνησης Χριστόφια άφησε ο απερχόμενος διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Αθανάσιος Ορφανίδης, ο οποίος μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, είπε ότι δυστυχώς κατά τη διάρκεια του 2008 ξεκίνησε η δραματική επιδείνωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου, αφού το πλεόνασμα του μισού και πλέον δις του προηγούμενου έτους, εξανεμίστηκε σχεδόν ολόκληρο.


«Το 2008 η κυπριακή οικονομία ήταν εύρωστη και δυναμική, μόλις είχαμε πετύχει την ένταξή μας στο ευρώ, ενώ η Κύπρος απολάμβανε χαμηλό κόστος δανεισμού από τις αγορές με επιτόκιο γύρω στο 4-5%», είπε.

Δυστυχώς όμως, πρόσθεσε ο κ. Ορφανίδης, κατά τη διάρκεια του 2008 ξεκίνησε η δραματική επιδείνωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου, αφού το πλεόνασμα του μισού και πλέον δις του προηγούμενου έτους εξανεμίστηκε σχεδόν ολόκληρο. Αυτό μάλιστα έγινε σε συνθήκες ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης, της τάξης του 3,6% σε πραγματικούς όρους, και αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ κατά 1,3 δις. Τον αμέσως επόμενο χρόνο, δηλαδή το 2009, το πλεόνασμα μετατράπηκε σε έλλειμμα της τάξης του 6,1% του ΑΕΠ. Το πλεόνασμα, δηλαδή, του μισού και πλέον δις σε ονομαστικούς όρους στο τέλος του 2007 μετατράπηκε σε έλλειμμα του ενός και πλέον δις στο τέλος του 2009. Συνολικά, την περίοδο 2007-2009, άνοιξε ένα δημοσιονομικό χάσμα της τάξης του 1,6 δις.

Τετραπλασιάστηκε χωρίς δικαιολογία η αύξηση του ελλείμματος
Το 2009, βεβαίως, δημοσιονομική επιδείνωση παρουσιάστηκε στις πλείστες χώρες της ζώνης του ευρώ και είναι για αυτό το λόγο, ίσως, που η σημασία της δεν έγινε αντιληπτή στο βαθμό που έπρεπε στη χώρα μας. Όμως, ενώ σε άλλες χώρες η δημοσιονομική επιδείνωση μπορούσε να εξηγηθεί από τη βαθιά ύφεση που είχε δημιουργηθεί, στην Κύπρο η μείωση του 1,8% στο ονομαστικό ΑΕΠ (ή κατά 0,3 δις ευρώ) δεν μπορεί να εξηγήσει την αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος η οποία ήταν τετραπλάσια (1,2 δις ευρώ) της μείωσης του ΑΕΠ.

Υπέρμετρη αύξηση των δαπανών από το τέλος του 2007 λόγω κοινωνικών παροχών, μισθών και συντάξεων
Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από την υπέρμετρη αύξηση των δαπανών κατά 1,3 δις από το τέλος του 2007 μέχρι το τέλος του 2009. Σημειώνω ότι η δραματική αυτή αύξηση δεν προήλθε από αύξηση των πληρωμών σε ανεργιακά επιδόματα αφού ως τότε η ανεργία δεν είχε παρουσιάσει ουσιαστική άνοδο. Οφείλεται σε αυξημένες δαπάνες για κοινωνικές παροχές, μισθούς και συντάξεις. Αυτός ήταν ουσιαστικά ο λόγος για την επιδείνωση του δημοσιονομικού ελλείμματος της τάξης του 1,6 δις την διετία 2007-2009.
Ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας είπε ότι από το 2008 μέχρι το 2011 οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονταν με πραγματικό ρυθμό περίπου 4% το χρόνο, ενώ το ΑΕΠ έμεινε ουσιαστικά στάσιμο. Σαν συνέπεια αυτής της ανισορροπίας και του συνεχιζόμενου ελλείμματος, το δημόσιο χρέος της χώρας αυξήθηκε από το 2008 μέχρι το 2011 κατά 4,3 δις ευρώ.

Έτσι αυξήθηκαν τα επιτόκια δανεισμού
Αυτή η δημοσιονομική επιδείνωση είχε σοβαρές επιπτώσεις στα επιτόκια δανεισμού της Κύπρου από τις διεθνείς αγορές..
«Δυστυχώς η συζήτηση του προϋπολογισμού για το 2011 και η ψήφισή του χωρίς ουσιαστικά μέτρα εξυγίανσης, έδωσε το μήνυμα στις αγορές ότι η δημοσιονομική διολίσθηση θα συνεχιζόταν», είπε ο Αθανάσιος Ορφανίδης.
Στο σημείο αυτό ακριβώς, ο ίδιος προσπάθησε να εξηγήσει την άμεση ανάγκη της επικίνδυνης αυτής κατάστασης, παρόλα αυτά είπε, δεν έγινε η απαραίτητη δημοσιονομική διόρθωση με τη λήψη άμεσων μέτρων. Έτσι τον Μάιο του 2011 το κράτος αποκλείστηκε από τις διεθνείς αγορές.
«Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων της Δημοκρατίας εκτοξεύθηκαν και από τον Ιούνιο του 2011 (δηλαδή πριν την καταστροφή στο Μαρί) έφτασαν στα ίδια επίπεδα με τα επιτόκια της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας αντίστοιχα, όταν αυτές οι τρεις χώρες αναγκάστηκαν να ενταχθούν στον Μηχανισμό Στήριξης της Ευρώπης.»

«Έτσι, όταν οι ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν την απομοίωση του ελληνικού χρέους στις 21 Ιουλίου και 26 Οκτωβρίου του 2011, η οποία έπληξε τα κεφάλαια των τραπεζών στην Ευρώπη, τόσο οι τράπεζες όσο και η κυβέρνηση μπήκαν στον αρνητικό φαύλο κύκλο που βρισκόμαστε σήμερα.»
Σύμφωνα με τους Οίκους Αξιολόγησης, τα κεφάλαια που ενδεχομένως να χρειαστεί να προστεθούν στον τραπεζικό τομέα από την Κυβέρνηση θα είναι της τάξης του 5% με 10% του ονομαστικού ΑΕΠ. Το ποσό αυτό είναι λιγότερο από το μισό της αύξησης του χρέους από το 2008 μέχρι το 2011.
«Αντιλαμβάνεστε πόσο διαφορετική θα ήταν η κατάσταση αν ήμασταν πιο προσεκτικοί με τα δημοσιονομικά της χώρας», είπε ο Αθανάσιος Ορφανίδης.
Τέλος είπε ότι τα μέτρα που λήφθηκαν τον Δεκέμβριο ήταν προς την σωστή κατεύθυνση. Παρόλα αυτά είπε ότι στις πρόσφατες αναφορές του Υπουργού Οικονομικών καταγράφηκαν σημαντικές αποκλίσεις που προκαλούν ανησυχία.
Η σταδιακή απώλεια αξιοπιστίας του κράτους που περιέγραψα πιο πάνω, οι συνεπακόλουθες αυξημένες επιδόσεις των κυπριακών ομολόγων καθώς και οι επιπτώσεις στις κυπριακές τράπεζες από την απομείωση του ελληνικού χρέους, προκάλεσαν τις υποβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης της Δημοκρατίας και συνεπακόλουθα των τραπεζών.

«Η οικονομία της χώρας μας περνά κρίσιμες στιγμές. Επιβάλλονται σωστοί χειρισμοί. Διακυβεύεται όχι μόνο η οικονομία της Κύπρου και η ευημερία των πολιτών της αλλά και η εθνική μας υπόσταση», κατέληξε.

Πολλές φορές παρερμηνεύεται ο ρόλος του επόπτη
Απαντώντας σε ερωτήσεις της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, σημείωσε πως πολλές φορές παρερμηνεύεται ο ρόλος του επόπτη και το εποπτικό πλαίσιο. Όσο περνά ο χρόνος, αυξάνονται οι συγκλίσεις σε επίπεδο ευρωζώνης. Το δικό μας από το 2004 είναι εναρμονισμένο με αυτά άλλων χωρών.
"Ήταν πολύ λυπηρό να γίνομαι το 2008 και το 2009 δέκτης πολιτικών παρεμβάσεων για χαλάρωση στο εποπτικό πλαίσιο. Κατηγορήθηκα στην επιτροπή Ελέγχου της Βουλής από γνωστό επιχειρηματία (σ.σ. Αντρέα Βγενόπουλο) την ίδια ώρα που γινόταν δεκτός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ενώ είχε και επαφές με τον τότε υπουργό Οικονομικών. Έγιναν προσπάθειες για χαλάρωση του εποπτικού πλαισίου αλλά έχει την συνείδηση του ήσυχη επειδή δεν επηρεάστηκε είπε.
"΄Οταν η κυβέρνηση ταυτίζεται με συγκεκριμένο επιχειρηματία για χαλαρώσεις προς όφελος τράπεζας που ελέγχει, τότε γίνεται ακόμα πιο δύσκολη η δική μου δουλειά".
Το 2008 είχαμε παραινέσεις για χαλάρωση στους δείκτες ρευστότητας των τραπεζών με δικαιολογία να αυξηθεί η ρευστότητα αλλά και πάλι δεν συγκατατέθηκα.

Έπρεπε να βάλουμε δικλείδες για ελληνικό κούρεμα
Για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων είπε πως το ελάχιστο που θα ζητούσε αν ήταν πρόεδρος της Δημοκρατίας, ήταν σε περίπτωση που οι τράπεζες χρειάζονταν κεφάλαια αυτό να γίνει μέσω του EFSF. Θα απαιτούσα να μπορούσαν οι τράπεζες να αντλήσουν κεφάλαια από τον μηχανισμό.
«Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν ζήτησε την άποψή μου γι΄αυτό το θέμα αν και ζήτησα να συναντηθώ μαζί του και μετέφερα τις θέσεις μου και στον υπουργό Οικονομικών. Λυπήθηκαν περισσότερο γιατί η Κύπρος από όλες τις χώρες κινδύνευε περισσότερο από τέτοια εξέλιξη. Όλοι οι άλλοι ομόλογοί μου στην ΕΚΤ μου ανέφεραν πως ήταν σχεδόν σε καθημερινή επαφή με τις κυβερνήσεις των χωρών για να πάρουν τις σωστές αποφάσεις.»

Καμία επαφή Σταυράκη με Κεντρική
Ο Αθανάσιος Ορφανίδης είπε ότι κατά την απόφαση του κουρέματος της 21ης Ιουλίου, ο τότε Υπουργός Οικονομικών, Χαρίλαος Σταυράκης, δεν είχε καμία επαφή με την κεντρική τράπεζα.
Είπε επίσης ότι ο ίδιος προειδοποίησε τις τράπεζες σχετικά με τους κινδύνους, και ζήτησε να λάβουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα.

Δημοφιλείς αναρτήσεις