Τετάρτη, 7 Μαρτίου 2012

Κυπριακή Διάλεκτος (Cypriot Greek)

Α) Η Κυπριακή διάλεκτος (Κυπριακή Ελληνική ή «Κυπριακά») είναι η διάλεκτος της Ελληνικής γλώσσας που χρησιμοποιείται από περίπου επτακόσιες πενήντα χιλιάδες Έλληνες (και μερικούς ξένους) στην Κύπρο και μερικές εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες Κύπριους της διασποράς, κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία, την Αυστραλία και την κυρίως Ελλάδα. Σχεδόν ποτέ δεν χρησιμοποιείται ως επίσημος γραπτός λόγος, αλλά είναι η κοινή ομιλουμένη των περισσοτέρων Ελλήνων Κυπρίων.


Συνήθως, σε επίσημο περιβάλλον θεωρείται πιο αποδεκτή η χρήση της Κοινής Νεοελληνικής (όπως στα σχολεία, στο κοινοβούλιο, στα μέσα ενημέρωσης και στην παρουσία μη Κυπρίων ομιλητών της Ελληνικής).

Η Κυπριακή διάλεκτος αποτελεί στη σύγχρονη εποχή τη μοναδική πραγματικά ζωντανή ελληνική διάλεκτο, η οποία είναι μητροδίδακτη και παραγωγική στο νησί τής Κύπρου. Ανήκει στον γεωγραφικό και διαλεκτικό χώρο τής αρχαίας Αρκαδοκυπριακής και, μολονότι δεν προέρχεται άμεσα από αυτήν (όλες οι ελληνικές διάλεκτοι προέρχονται από την Αττική-Ιωνική εκτός από τα Τσακωνικά -ελληνογενής γλώσσα ISO 639-3 tsd- που προέρχονται από τη Δωρική), είναι δυνατόν ακόμη και σήμερα να εντοπίσει κανείς κατάλοιπά της στο λεξιλόγιο των ομιλητών.

Η κυπριακή διάλεκτος δεν έχει γλωσσικό κώδικα (Language code), ενώ η ποντιακή έχει (ISO 639-3 pnt). Οι Έλληνες όμως δεν θεωρούμε (και δεν είναι) την ποντιακή διάλεκτο ως ελληνογενής γλώσσα, αλλά ως μια ελληνική διάλεκτος.

Από διαλεκτολογικής πλευράς η Κυπριακή συγκαταλέγεται στα νότια-νοτιοανατολικά ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας. Στην ίδια διαλεκτική ζώνη ανήκουν επίσης η Κρητική διάλεκτος, καθώς και τα ιδιώματα των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου.

Τον πιο κάτω «θρήνο» που γράφτηκε επί τουρκοκρατίας, μπορούν σήμερα οι Έλληνες Κύπριοι να καταλάβουν πανεύκολα, ενώ οι περισσότεροι Ελλαδίτες απλά θα προσπαθήσουν να βγάλουν νόημα. Προσέξτε και τα «ν» στο τέλος κάθε λέξης.

«Καράβιν εκατέβαινε στα μέρη της Τενέδου και κάτεργον το υπάντησε, στέκειν κι αναρωτά το:
-         Καράβιν, πόθεν έρχεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;
-         Έρχομαι που τ'ανάθεμα κι εκ το βαρύν το σκότος, απ'την αστραποχάλαζην, απ'την ανεμοζάλην, απέ την Πόλην έρχομαι την αστραποκαμένην.»

 H ονομασία Istanbul βγαίνει από το «εις την Πόλην», όπως δηλαδή το έλεγαν τότε οι παλιοί και όπως το λένε σήμερα οι Κύπριοι. Οι Ελλαδίτες σήμερα θα πουν «στην Πόλη».

Υ.Γ. Η κυπριακή διάλεκτος της ελληνικής γλώσσας, είναι πιο κοντά στα αρχαία ελληνικά της κλασσικής περιόδου, στο λεξιλόγιο και τη γραμματική, από την κοινή νεοελληνική. 

Οι ελληνικές διάλεκτοι:

Νέα ελληνική γλώσσα (από το 1453)

Διάλεκτοι: Καππαδοκική, Χειμαρριώτικη, Κρητική, Κυπριακή, Δημοτική, Κατωιταλιώτικη, Καθαρεύουσα, Ποντιακή, Τσακωνική, Σαρακατσάνικη, Μανιάτικη, Ρωμανιώτικη (Γεβανική)

Νέα ελληνική γλώσσα (από το 1700)Δημοτική, Καθαρεύουσα
Διάλεκτοι: Καππαδοκική, Κυπριακή, Κατωιταλιώτικη, Κρητική, Ποντιακή, Τσακωνική, Ρωμανιώτικη (Γεβανική)

Β) ΚΑΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΚΑΘΑΡΗ».
Παλιά δεν υπήρχε μια διεθνής γλώσσα όπως είναι σήμερα τα αγγλικά, για να επικοινωνούν οι λαοί μεταξύ τους. Έπρεπε να μάθει ο ένας λίγο-πολύ τη γλώσσα του άλλου.

Οι γραικύλοι εθνοπροδότες «μαθαίνουν» σε διάφορους αφελείς, πως η κυπριακή διάλεκτος της ελληνικής γλώσσας, έχει λέξεις από πολλές άλλες γλώσσες: τουρκική, ιταλική, βενετσιάνικη, προβεγγιανική, αραγονική, γαλλική, αραβική, αλβανική, σλάβικη, βλάχικη και γερμανική.

Όπως ακριβώς και στην Κοινή Νεοελληνική (δημοτική), περίπου το 5% των λέξεων είναι τουρκικές και το 5% είναι λατινογενείς*. Λατινογενείς γλώσσες (από τις προαναφερθείσες) είναι η ιταλική, η βενετσιάνικη, η προβεγγιανική, η αραγονική, η γαλλική και η βλάχικη (ρουμανική), λαοί δηλαδή που λίγο πολύ έχουν κοινό παρελθόν. Οι ξένες λέξεις τις κυπριακής διαλέκτου -δηλαδή αυτές που δεν προέρχονται από τα αρχαία ελληνικά- χωρίζονται σε τουρκικές και λατινογενείς. Από τις άλλες γλώσσες: αραβική, αλβανική, σλαβική, και γερμανική (από όλες μαζί) το πολύ να έχουμε 30 λέξεις. Από τα γερμανικά (παλαιά φραγκικά, Old Frankish -καμία σχέση με τα σημερινά γαλλικά-) έχουμε μόνο μια λέξη, τη φλαούνα. Οι ελάχιστες λέξεις που έχουμε από τα αλβανικά, τα σλάβικα και τα βλάχικα, είναι από την Κοινή Νεοελληνική, δηλαδή τις πήραμε από τους ομοεθνείς Ελλαδίτες, αφού ποτέ δεν πάτησαν το πόδι τους στην Μεγαλόνησο Αλβανοί, Σλάβοι και Βλάχοι.

Ο τρόπος που παρουσιάζουν οι γραικύλοι εθνοπροδότες την κυπριακή διάλεκτο, κάνουν ανάλογα, τον συνομιλητή τους, τον ακροατή ή τον αναγνώστη, να δώσει έμφαση στο ότι η διάλεκτος έχει λέξεις από 11 διαφορετικές γλώσσες, χωρίς να τους πουν πως εκτός από τις τούρκικες και τις λατινογενείς, από τις υπόλοιπες 9 γλώσσες έχουμε μόνο καμιά τριανταριά λέξεις. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με την Κοινή Νεοελληνική (δημοτική), ενώ όπως προανέφερα, ΟΛΕΣ οι γλώσσες και διάλεκτοι του κόσμου, έχουν πολλές ξένες λέξεις από διάφορες γλώσσες.

Η μοναδική «καθαρή» διάλεκτος στον κόσμο ήταν η καθαρεύουσα του Αδαμάντιου Κοραή.
Ο πιο εύκολος τρόπος για να καταλάβει ο αναγνώστης πόσο «καθαρές» είναι οι άλλες γλώσσες, είναι δίνοντας του ένα παράδειγμα, και το καλύτερο είναι της αγγλικής γλώσσας, αφού αυτή είναι η διεθνής και η δεύτερη γλώσσα των Ελλήνων Κυπρίων.

Τα αγγλικά είναι μια γερμανογενής γλώσσα, της οποίας η γραμματική και το λεξιλόγιο προέρχονται από τα Πρώτο-Γερμανικά (Proto-Germanic). Όμως, ένα σημαντικό κομμάτι των αγγλικών λέξεων προέρχεται από τα Ρωμαιογενή. Οι υπολογισμοί των ντόπιων λέξεων (που προέρχονται από τα Παλαιά Αγγλικά, Old English) είναι μόλις 20%-33%, ενώ οι υπόλοιπες προέρχονται από ξένες γλώσσες. Δηλαδή σε ένα σύγχρονο αγγλικό λεξικό, το 67%-80% των λέξεων είναι ξένες!!!! Το κάθε νόμισμα όμως έχει δυο όψεις. Αν ήθελα να κάνω σκέτη προπαγάνδα θα το άφηνα μέχρι εκεί. Εξαρτάται πως παρουσιάζεις ένα θέμα, μπορεί να μην πεις ψέματα, αλλά να πεις τη μισή αλήθεια.

Αυτοί οι αριθμοί όμως, είναι μόνο στο λεξικό. Οι περισσότερες λατινογενείς και ελληνικές λέξεις της αγγλικής γλώσσας, χρησιμοποιούνται στις επιστήμες, επομένως σπάνια χρησιμοποιούνται στην καθημερινότητα ενός αγγλόγλωσσου. Οι ντόπιες λέξεις που χρησιμοποιούν είναι 70%-80%. Και πάλι όμως αυτό το 20%-30% των ξένων λέξεων (ένας μορφωμένος αγγλόγλωσσος χρησιμοποιεί πολύ πιο συχνά λατινογενείς και ελληνικές λέξεις) είναι ενδεικτικό του μεγάλου αριθμού των ξένων λέξεων που χρησιμοποιούν οι αγγλόγλωσσοι. Το ίδιο ακριβώς πράγμα συμβαίνει σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Τα αγγλικά απλά ήταν ένα παράδειγμα. Λατινογενείς και ελληνικές λέξεις υπάρχουν σε περίπου 100 γλώσσες του κόσμου!

Υ.Γ. Το ότι στην κυπριακή διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας και στην κοινή νεοελληνική (δημοτική) χρησιμοποιούμε λατινογενείς και τουρκικές λέξεις δεν σημαίνει φυσικά πως νοθευτήκαμε από αυτούς τους λαούς. Όπως ανάφερα πιο πάνω, από τη στιγμή που δεν υπήρχε μια διεθνής γλώσσα, έπρεπε να μάθει λίγο-πολύ ο ένας τη γλώσσα του άλλου. Οι κατακτητές δεν νοθεύουν τους κατακτημένους (το αντίθετο μάλιστα -από τις χιλιάδες σκλάβους που έπαιρναν στις αυτοκρατορίες τους π.χ. Γενίτσαρους-) όπως πιστεύουν οι περισσότεροι αστοιχείωτοι, ημιμαθείς και φιλόλογοι του κώλου.

ΜΟΝΟΝ ΟΙ ΑΠΟΙΚΟΙ  ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΡΙΖΩΝΟΥΝ ΣΕ ΜΙΑ ΓΗ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΑ-ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΤΟΠΟΥ. ΟΧΙ ΟΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ (ΜΕ ΜΕΡΙΚΕΣ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ π.χ. βόρεια Αφρική). 

* Λατινογενείς: Ο κόσμος έχει συνηθίσει λανθασμένα να λέει πως αρκετές γλώσσες είναι «λατινογενείς», για αυτό και εγώ στο κείμενο μου χρησιμοποιούσα αυτό τον όρο, για να μην μπερδευτεί ο αναγνώστης. Οι γλώσσες είναι σαν τα γενεαλογικά δέντρα και οι όροι που χρησιμοποιούν οι γλωσσολόγοι, είναι σύγχρονοι και συμβατικοί. Όλες οι ιταλογενείς γλώσσες προέρχονται από τα ρωμαϊκά και όχι από τα λατινικά. Σήμερα τα λατινικά χρησιμοποιούνται μόνο στη ρωμαιοκαθολική εκκλησιά.

ΣΠΑΡΤΙΑΤΗΣ

Δημοφιλείς αναρτήσεις